รศ.สมบัติ  ประจญศานต์

เฮือนอีสาน ศูนย์ศิลปวัฒนธรรมอีสานใต้ มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์ จังหวัดบุรีรัมย์  ในเมือง ต.ในเมือง อ.เมืองบุรีรัมย์ จ.บุรีรัมย์

โครงการนี้มุ่งพัฒนา “เฮือนอีสาน” ภายในศูนย์ศิลปวัฒนธรรมอีสานใต้ มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์ ให้เป็นแหล่งเรียนรู้ด้านสถาปัตยกรรมพื้นถิ่น ศิลปะ และวัฒนธรรมอีสาน โดยใช้กระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการและการมีส่วนร่วมของมหาวิทยาลัย โรงเรียน และชุมชน เริ่มจากการสำรวจและจัดทำฐานข้อมูลทางสถาปัตยกรรม การออกแบบสื่อความรู้ และการพัฒนากิจกรรมเรียนรู้ที่เหมาะสมกับผู้เรียนแต่ละช่วงวัย

กิจกรรมการเรียนรู้บูรณาการองค์ความรู้ด้านสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นเข้ากับการละเล่นพื้นบ้าน ภูมิปัญญาท้องถิ่น งานศิลปะ และหัตถกรรม ทำให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ผ่านประสบการณ์ตรง (Experiential Learning) และการเรียนรู้บนฐานพื้นที่ (Place-based Learning) พร้อมทั้งส่งเสริมให้นักศึกษาสาขาเทคโนโลยีสถาปัตยกรรมได้พัฒนาทักษะการเป็นผู้นำกิจกรรมและการบริการวิชาการแก่สังคม

ผลลัพธ์สำคัญคือ การยกระดับเฮือนอีสานจากพื้นที่จัดแสดงวัฒนธรรมให้เป็น “ศูนย์การเรียนรู้ที่มีชีวิต (Living Learning Center)” ซึ่งสามารถใช้เป็นแหล่งเรียนรู้ด้านสถาปัตยกรรมพื้นถิ่น การอนุรักษ์มรดกวัฒนธรรม และการเรียนรู้ตลอดชีวิตของเด็ก เยาวชน และประชาชนได้อย่างต่อเนื่อง

3. นวัตกรรมที่ได้

3.1 นวัตกรรมด้านการจัดการแหล่งเรียนรู้

• พัฒนา “เฮือนอีสาน” ให้เป็น Living Learning Center ด้านสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นและวัฒนธรรมอีสาน
• เชื่อมโยงองค์ความรู้ทางสถาปัตยกรรมกับการเรียนรู้นอกห้องเรียน

3.2 นวัตกรรมด้านสื่อการเรียนรู้

• จัดทำแบบสถาปัตยกรรมเฮือนอีสานมาตรฐาน
• พัฒนาป้ายความรู้ (Interpretive Signage) จำนวน 4 ป้าย
• ถ่ายทอดองค์ความรู้ผ่านสื่อที่เข้าใจง่ายและสามารถเรียนรู้ได้ด้วยตนเอง

3.3 นวัตกรรมด้านกิจกรรมการเรียนรู้เชิงสร้างสรรค์

พัฒนาโปรแกรมการเรียนรู้ที่บูรณาการ

• สถาปัตยกรรมพื้นถิ่น
• ศิลปวัฒนธรรม
• การละเล่นพื้นบ้าน
• ภูมิปัญญาท้องถิ่น
• งานศิลปะสร้างสรรค์
• การเรียนรู้วัสดุธรรมชาติ

เป็นกิจกรรมแบบฐานการเรียนรู้ (Learning Stations) ที่เหมาะกับผู้เรียนหลายช่วงวัย

3.4 นวัตกรรมด้านการจัดการเรียนรู้เชิงพื้นที่ (Place-based Learning)

ใช้พื้นที่จริงของเฮือนอีสานเป็นห้องเรียน เปิดโอกาสให้ผู้เรียนเรียนรู้จากของจริง ผ่านการสังเกต การลงมือปฏิบัติ และการสร้างชิ้นงาน ซึ่งช่วยเสริมสร้างความเข้าใจด้านสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นและคุณค่าของมรดกวัฒนธรรม

3.5 นวัตกรรมด้านการบูรณาการการเรียนการสอนกับบริการวิชาการ

นักศึกษาสาขาเทคโนโลยีสถาปัตยกรรมทำหน้าที่เป็นผู้ออกแบบกิจกรรมและวิทยากรประจำฐานเรียนรู้ ถ่ายทอดองค์ความรู้แก่เด็กและเยาวชน ทำให้เกิดการบูรณาการระหว่างการเรียนการสอน การบริการวิชาการ และการอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมในรูปแบบที่สามารถขยายผลและใช้ซ้ำได้ในอนาคต

ผลการดำเนินงานดังกล่าวสะท้อนรูปแบบการพัฒนาแหล่งเรียนรู้เชิงวัฒนธรรมที่เชื่อมโยงการอนุรักษ์มรดกสถาปัตยกรรม การเรียนรู้เชิงประสบการณ์ และการมีส่วนร่วมของมหาวิทยาลัย โรงเรียน และชุมชน จนเกิดเป็นต้นแบบการจัดการแหล่งเรียนรู้ด้านสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในพื้นที่อื่นได้อย่างยั่งยืน.

1. 1. ความสอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติ ระยะ 20  ปี  (พ.ศ. 2560 – 2579)

   ยุทธศาสตร์ชาติด้านการปรับสมดุลและพัฒนาระบบการบริหารจัดการภาครัฐ

   2. ความสอดคล้องกับแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติและแผนแม่บทย่อย

          แผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ

             ประเด็นการท่องเที่ยว

                  แผนแม่บทย่อย

                      การพัฒนาระบบนิเวศการท่องเที่ยว

   3. ความสอดคล้องกับแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13

   หมุดหมายที่ 2  ไทยเป็นจุดหมายของการท่องเที่ยวที่เน้นคุณภาพและความยั่งยืน

   4. เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs)

             SDGS 17. Partnership for the Goals สร้างพลังแห่งการเป็นหุ้นส่วนความร่วมมือระดับสากลต่อการพัฒนาที่ยั่งยืน

   5. 5. สอดคล้องกับยุทศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏ 20 ปี

             การพัฒนาท้องถิ่น