รศ.สมบัติ  ประจญศานต์

บ.แสลงโทน ม.1 ต.แสลงโทน อ.ประโคนชัย จ.บุรีรัมย์   แสลงโทน ต.แสลงโทน อ.ประโคนชัย จ.บุรีรัมย์

1. เพื่อเพิ่มแหล่งเรียนรู้สถาปัตยกรรมพื้นถิ่นในชุมชน
2. เพื่อเพิ่มความตระหนักถึงคุณค่าของบ้านโบรารณของเด็กและเยาวชนในพื้นที่

 

1.1 ต้นน้ำ (Upstream)

การสำรวจ ศึกษา และวางแผนพัฒนาแหล่งเรียนรู้

ประกอบด้วยกิจกรรมที่ 1 และกิจกรรมที่ 2

กิจกรรมที่ 1

อบรมเชิงปฏิบัติการรังวัดและสำรวจความชำรุดเสียหายของเรือนโบราณ

ดำเนินการโดยการ

สำรวจสภาพบ้านโบราณอายุกว่า 80 ปี

รังวัดขนาดพื้นที่

บันทึกข้อมูลสถาปัตยกรรม

ศึกษาโครงสร้าง

ศึกษาวัสดุก่อสร้าง

สำรวจความชำรุดเสียหาย

จัดทำแบบสถาปัตยกรรมเพื่อใช้ในการประมาณราคาและวางแผนซ่อมแซม

ผลลัพธ์สำคัญ

ได้ฐานข้อมูลทางสถาปัตยกรรมของบ้านโบราณ

ได้แบบรังวัดและแบบสถาปัตยกรรม

มีแนวทางการอนุรักษ์อาคารอย่างถูกต้องตามหลักวิชาการ

กิจกรรมที่ 2

อบรมเชิงปฏิบัติการวิเคราะห์แนวทางการอนุรักษ์และพัฒนาแหล่งเรียนรู้

ดำเนินการ

วิเคราะห์ศักยภาพของบ้านโบราณ

ประชุมระดมความคิดเห็น

วางแนวทางการอนุรักษ์

วางแผนการพัฒนาเป็นแหล่งเรียนรู้ของชุมชน

ผลลัพธ์

ได้แนวทางการอนุรักษ์บ้านโบราณ

เกิดการมีส่วนร่วมของชุมชน

กำหนดรูปแบบการใช้ประโยชน์บ้านโบราณในอนาคต

1.2 กลางน้ำ (Midstream)

การพัฒนาองค์ความรู้และออกแบบกิจกรรมเรียนรู้

ประกอบด้วย

กิจกรรมที่ 3

กิจกรรมที่ 4

ทั้งสองกิจกรรมมีแนวทางดำเนินงานเหมือนกัน

การพัฒนาโปรแกรมการเรียนรู้

ประกอบด้วย

ออกแบบกิจกรรมเรียนรู้บ้านโบราณ

ถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านสถาปัตยกรรมพื้นถิ่น

เรียนรู้ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น

ศึกษารูปแบบเรือน

ศึกษาพื้นที่ใช้สอย

ศึกษาโครงสร้าง

ศึกษาวัสดุก่อสร้าง

พร้อมทั้งเชื่อมโยงฐานการเรียนรู้อื่นของชุมชน ได้แก่

ฐานทำขนมครกโบราณ

ฐานเพาะพันธุ์สัตว์

ฐานทำกระเป๋าผ้าพิมพ์ลายดอกไม้สด

กิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์

ผลลัพธ์

ได้กิจกรรมการเรียนรู้เชิงสร้างสรรค์

ผู้เข้าร่วมสามารถเรียนรู้จากประสบการณ์จริง

บ้านโบราณได้รับการพัฒนาเป็น Living Learning Center

 

1.3 ปลายน้ำ (Downstream)

การนำแหล่งเรียนรู้ไปใช้ประโยชน์และสร้างคุณค่าแก่ชุมชน

ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินโครงการ ได้แก่

บ้านโบราณได้รับการพัฒนาเป็นแหล่งเรียนรู้ด้านสถาปัตยกรรมพื้นถิ่น

เด็ก เยาวชน และประชาชนสามารถเข้าเรียนรู้ได้

เกิดกิจกรรมท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม

เกิดการเชื่อมโยงแหล่งเรียนรู้หลายฐานในชุมชน

เพิ่มมูลค่าทุนวัฒนธรรมของชุมชน

ส่งเสริมการอนุรักษ์มรดกสถาปัตยกรรม

เป็นต้นแบบการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ชุมชน

ผู้เข้าร่วมโครงการรวม

กิจกรรมที่ 1 จำนวน 30 คน

กิจกรรมที่ 2 จำนวน 30 คน

กิจกรรมที่ 3 จำนวน 61 คน

กิจกรรมที่ 4 จำนวน 68 คน

รวมผู้เข้าร่วม 189 คน (นับตามจำนวนผู้เข้าร่วมแต่ละกิจกรรม)

 

โครงการมุ่งพัฒนาบ้านโบราณอายุกว่า 80 ปีของชุมชนบ้านแสลงโทนให้เป็นแหล่งเรียนรู้ด้านสถาปัตยกรรมพื้นถิ่น ศิลปะ และวัฒนธรรม โดยใช้กระบวนการมีส่วนร่วมของมหาวิทยาลัย ชุมชน และผู้เกี่ยวข้อง เริ่มจากการสำรวจรังวัดและประเมินสภาพอาคาร การวิเคราะห์แนวทางอนุรักษ์ การจัดทำแบบสถาปัตยกรรม และการออกแบบกิจกรรมเรียนรู้เชิงสร้างสรรค์

กิจกรรมการเรียนรู้ได้บูรณาการองค์ความรู้ด้านสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นเข้ากับฐานการเรียนรู้ของชุมชน เช่น การทำขนมพื้นบ้าน การเพาะพันธุ์สัตว์ และงานหัตถกรรม ส่งผลให้เกิดแหล่งเรียนรู้ที่มีชีวิต (Living Learning Center) ซึ่งสามารถใช้เป็นพื้นที่เรียนรู้ด้านสถาปัตยกรรม ประวัติศาสตร์ ศิลปวัฒนธรรม และการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของจังหวัดบุรีรัมย์ อีกทั้งยังช่วยอนุรักษ์มรดกทางสถาปัตยกรรม สร้างการมีส่วนร่วมของชุมชน และเพิ่มคุณค่าทางเศรษฐกิจและสังคมในระดับพื้นที่

3. นวัตกรรมที่ได้จากโครงการ

จากการสังเคราะห์ผลการดำเนินงาน สามารถสรุปนวัตกรรมของโครงการได้ดังนี้

1) นวัตกรรมด้านการอนุรักษ์สถาปัตยกรรมพื้นถิ่น

กระบวนการสำรวจ รังวัด และจัดทำแบบสถาปัตยกรรมเพื่อการอนุรักษ์บ้านโบราณอย่างเป็นระบบ

1. แหล่งเรียนรู้ในชุมชน 1 แหล่ง
2. กลุ่มอาชีพและผู้สนใจได้รับการพัฒนาทักษะเชิงช่าง จำนวน 10 คน
3. กลุ่มเด็ก เยาวชนและผู้สนใจได้รับการพัฒนาทักษะเชิงสร้างสรรค์ จำนวน 90 คน

1. ชุมชนบ้านแสลงโทนมีแหล่งเรียนรู้ทางวัฒนธรรม
2. กลุ่มเด็กและเยาวชน และกลุ่มอาชีพ มีแนวทางในการประกอบอาชีพเสริม สร้างรายได้

1. 1. ความสอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติ ระยะ 20  ปี  (พ.ศ. 2560 – 2579)

   ยุทธศาสตร์ชาติด้านการปรับสมดุลและพัฒนาระบบการบริหารจัดการภาครัฐ

   2. ความสอดคล้องกับแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติและแผนแม่บทย่อย

          แผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ

             ประเด็นการท่องเที่ยว

                  แผนแม่บทย่อย

                      การพัฒนาระบบนิเวศการท่องเที่ยว

   3. ความสอดคล้องกับแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13

   หมุดหมายที่ 2  ไทยเป็นจุดหมายของการท่องเที่ยวที่เน้นคุณภาพและความยั่งยืน

   4. เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs)

             SDGS 17. Partnership for the Goals สร้างพลังแห่งการเป็นหุ้นส่วนความร่วมมือระดับสากลต่อการพัฒนาที่ยั่งยืน

   5. 5. สอดคล้องกับยุทศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏ 20 ปี

             การพัฒนาท้องถิ่น