ผศ.ธัญรัศม์ ยุทธสารเสนีย์
อาจารย์วิชัย เกษอรุณศรี
บ้านแสลงโทน ตำบลแสลงโทน อำเภอประโคนชัย จังหวัดบุรีรัมย์
วัตถุประสงค์โครงการ
1) เพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์จักสานเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มบนฐานทรัพยากรพื้นถิ่นบ้านแสลงโทน
2) เพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้ภูมิปัญญาการจักสานต่อกลุ่มอาชีพบ้านแสลงโทน
พื้นที่ดำเนินโครงการ (นำเสนอข้อมูลเชิงปริมาณ (จำนวนหมู่บ้านเป้าหมาย)
บ้านแสลงโทน หมู่ที่ 1, 3 และ 4 ต.แสลงโทน อ.ประโคนชัย จ.บุรีรัมย์
วิธีดำเนินการ
1) กระบวนการสำรวจทรัพยากรในชุมชน และการแลกเปลี่ยนภูมิปัญญาเพื่อสกัดองค์ความรู้
2) กระบวนการเรียนรู้และพัฒนาลวดลายจักสานอัตลักษณ์ชุมชน และรูปแบบผลิตภัณฑ์สำหรับสร้างต้นแบบ
3. พัฒนาทักษะสร้างต้นแบบผลิตภัณฑ์ จักสานจากต้นกกและไม้ไผ่
4) ถ่ายทอดกระบวนการสร้างต้นแบบผลิตภัณฑ์จักสานจากต้นกกและไม้ไผ่
5) จัดแสดงสินค้าร้านค้าชุมชน ตลาดออนไลน์ และสรุปผลดำเนินงาน
สรุปผลการดำเนินโครงการ
- ผลการสำรวจทรัพยากรในชุมชน พบว่า ทรัพยากรธรรมชาติในชุมชนที่สามารถนำมาสร้างมูลค่า คือ ต้นกก และต้นไผ่ ต้นกกมีการปลูกไว้ในครัวเรือนหมู่บ้านละประมาณ 5-10 ครัวเรือน มีหมู่ที่ 3 ปลูกมากที่สุดมี 10 ครัวเรือน นอกจากจะปลูกในครัวเรือน ยังสามารถเก็บได้ตามแหล่งน้ำในชุมชน จึงมีต้นกกเพียงพอต่อการนำมาจักสาน และทอเสื่อ ส่วนไม้ไผ่ เมื่อหลายปีก่อนมีปลูกตามสวนไร่นามีเพียงพอต่อการนำมาจักสาน แต่ในปัจจุบันมีจำนวนน้อยลง และผู้สานมีอายุมากขึ้นจึงมีปริมาณไม้ไผ่ไม่มาก ส่วนผลการแลกเปลี่ยนภูมิปัญญาเพื่อสกัดองค์ความรู้ พบว่า มีภูมิปัญญาที่สามารถสานต้นกกเป็นผลิตภัณฑ์ได้ จำนวน 2 คน สานผลิตภัณฑ์ เช่น สานหมวก พวงกุญแจหมวก ตะกร้า กล่องทิชชู สามารถส่งจำหน่ายมีรายได้ประมาณ 500 – 1,000 ต่อเดือน ส่วนภูมิปัญญาสานไม้ไผ่ มีจำนวนหมู่บ้านละ 4-5 คน แต่มีอายุมาก จะสานไซ เป็นส่วนใหญ่ไว้ใช้เองในครัวเรือน มีจำหน่ายบ้างตามคำสั่งซื้อ
- ผลการเรียนรู้และพัฒนาลวดลายจักสานอัตลักษณ์ชุมชน และรูปแบบผลิตภัณฑ์สำหรับสร้างต้นแบบ พบว่า ได้รูปแบบการเป็นเป็นกระเป็นถือสำหรับผู้หญิง จำนวน 3 รูปแบบ ใช้เทคนิคการปักเป็นลวดลายอัตลักษณ์ และนวัตกรรมการผสมผสานเส้นใยกก การถักเปีย การพันเกลียว
- ผลพัฒนาทักษะสร้างต้นแบบผลิตภัณฑ์จักสานจากต้นกกและไม้ไผ่ พบว่า มีผู้ที่ได้รับการพัฒนาทักษะการสานเส้นกกแลไม้ไผ่ ไม่น้อยกว่า 25 คน และสามารถสานจำหน่ายได้ จำนวน 7 คน เพิ่มขึ้นจำนวน 5 คน
- ผลการถ่ายทอดกระบวนการสร้างต้นแบบผลิตภัณฑ์จักสานจากต้นกกและไม้ไผ่ พบว่า ผู้ที่ได้รับการพัฒนาสามารถถ่ายทอดทักษะการสานไปยังหมู่ที่ 2 และหมู่ที่ 6 และหมู่ที่ 7 รวมจำนวน 10 คน และหนึ่งในนี้สามารถสานจำหน่ายได้จำนวน 2 คน
- ผลจัดแสดงสินค้าร้านค้าชุมชน และตลาดออนไลน์ พบว่า ได้จัดแสดงสินค้าในงาน BRICC วันที่ 14 – 18 กุมภาพันธ์ 2568 จัดจำหน่ายร้านค้าชุมชนหมู่ที่ 3 บ้านแสลงโทน และประชาสัมพันธ์ผ่าน Tik Tok
ผลผลิตของโครงการ (OUT-PUT)
1) ข้อมูลปริมาณต้นกกและไม้ไผ่ที่เป็นทรัพยากรธรรมชาติในชุมชน ปลูกหมู่บ้านละประมาณ 5-10 ครัวเรือน
2) ต้นแบบผลิตภัณฑ์จักสานต้นกกและไม้ไผ่ มีต้นแบบผลิตภัณฑ์จักสานต้นกกและไม้ไผ่ จำนวน 3 รูปแบบ
3) จำนวนผู้ร่วมกิจกรรมจักสานต้นกกและไม้ไผ่ จำนวน 50 คน
ผลลัพธ์ของโครงการ (OUTCOME)
เกิดเศรษฐกิจหมุนเวียนในชุมชน เช่น การจ้างพันเกลียวและถักเปียเส้นกก เกิดอาชีพใหม่ เกิดรายได้เพิ่มขึ้นร้อยละ 30
ความสอดคล้องกับแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13
หมุดหมายที่ 2 ไทยเป็นจุดหมายของการท่องเที่ยวที่เน้นคุณภาพและความยั่งยืน
เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs)
SDGS 8. Decent Work and Economic Growth ส่งเสริมการเติบโตทางเศรษฐกิจที่ต่อเนื่องครอบคลุมและยั่งยืนการจั้งงานที่มีคุณค่า












